Kinh nghiệm mua nhà lần đầu thường được truyền lại qua những câu chuyện hối tiếc của người đi trước. Mua nhà ở thực là khoản chi lớn nhất của nhiều gia đình, và lần đầu nào cũng có những điều khó lường. Bài viết này tổng hợp các nguyên tắc thực tế để người mua lần đầu tránh một số sai sót phổ biến.
Xác định ngân sách khi mua nhà lần đầu
Ngân sách nên bắt đầu từ số tiền thực sự có, không phải số tiền ngân hàng sẵn sàng cho vay. Có thể liệt kê khoản tiết kiệm dùng được, khoản hỗ trợ từ gia đình (nếu có) và khoản dự phòng không nên động đến.
Sau đó, cần trừ đi các chi phí ngoài giá nhà: thuế phí, nội thất, chuyển nhà và phí quản lý những tháng đầu. Số còn lại mới là ngân sách thực cho giá mua. Nhiều người bỏ qua bước này và rơi vào tình trạng mua xong là hết tiền.
Một nguyên tắc thận trọng là giữ lại quỹ khẩn cấp tương đương vài tháng chi tiêu sau khi mua. Khi có người trong gia đình mất việc hoặc gặp biến cố sức khỏe, quỹ này giúp tránh phải bán nhà trong thế bị động. Các khoản cụ thể được trình bày trong bài tính toán chi phí khi mua chung cư.
Vay vốn và khả năng tài chính
Phần lớn người mua lần đầu cần vay ngân hàng. Khoản trả nợ hằng tháng không nên chiếm quá nhiều thu nhập của gia đình. Mức phù hợp tùy hoàn cảnh, nhưng khoản trả càng nhẹ thì gia đình càng ít rủi ro khi thu nhập hoặc lãi suất biến động.
Cần hỏi kỹ về lãi suất. Nhiều khoản vay có giai đoạn ưu đãi ngắn rồi chuyển sang lãi suất thả nổi, tính theo lãi suất tiết kiệm cộng biên độ. Nên tính thử khoản trả hằng tháng khi lãi suất cao hơn hiện tại vài điểm phần trăm để xem gia đình có chịu được không.
Cũng cần xem phí trả nợ trước hạn, thời gian ân hạn nợ gốc và yêu cầu về tài sản bảo đảm. So sánh đề nghị của nhiều ngân hàng bằng văn bản thường hữu ích hơn là chấp nhận đề nghị đầu tiên. Quy định về tín dụng bất động sản có thể thay đổi, nên cập nhật thông tin từ ngân hàng và cơ quan quản lý.
Nếu đủ điều kiện, người mua có thể tìm hiểu thêm về nhà ở xã hội. Chính sách này có giá thấp hơn và có thể đi kèm hỗ trợ tín dụng, nhưng có điều kiện riêng. Có thể bắt đầu từ bài nhà ở xã hội là gì và ai được mua.
Chọn vị trí phù hợp
Với nhà ở thực, vị trí phù hợp là vị trí giúp sinh hoạt hằng ngày thuận tiện. Nên ưu tiên thời gian đi làm, trường học, bệnh viện và tuyến giao thông công cộng, sau đó mới xét đến view hay thương hiệu.
Nên đi xem nhà nhiều lần, vào nhiều thời điểm khác nhau. Một khu yên tĩnh buổi trưa có thể ồn ào buổi tối; một con đường thông thoáng buổi sáng có thể ùn tắc giờ tan tầm. Nếu có thể, hãy trao đổi với cư dân hiện tại để biết những thông tin không có trong tài liệu quảng bá.
Ngoài ra, nên tính đến khoảng năm năm tới. Gia đình có thể thêm thành viên, đổi việc hoặc cần chăm sóc người lớn tuổi. Căn hộ linh hoạt, gần giao thông và dễ bán lại sẽ giúp thích ứng tốt hơn. Bài chọn chung cư theo khu vực Hà Nội trình bày sâu hơn về nội dung này.
Tránh sai lầm thường gặp
Sai lầm phổ biến nhất là quyết định dưới áp lực. Các thông tin kiểu “chỉ còn vài căn” hoặc “giá sắp tăng” có thể khiến người mua đặt cọc trước khi đọc kỹ hợp đồng. Nên dành thời gian cân nhắc; nếu bên bán không chờ được, đó không phải cơ hội cần giữ.
Sai lầm thứ hai là bỏ qua pháp lý. Căn hộ đẹp nhưng giấy tờ chưa rõ ràng có thể gây khó khăn khi vay, khi bán và khi xảy ra tranh chấp. Nên đọc bài kiểm tra pháp lý dự án bất động sản trước khi đặt cọc trước khi chuyển tiền.
Sai lầm thứ ba là vay vượt khả năng dựa trên kỳ vọng thu nhập tăng. Thu nhập có thể không tăng như dự tính, trong khi lãi suất và chi phí sinh hoạt có thể tăng.
Sai lầm thứ tư là dựa vào kỳ vọng tăng giá. Mua để ở cần đánh giá trên giá trị sử dụng. Nếu giá tăng thì là lợi thế thêm, còn nếu không tăng, người mua vẫn có một chỗ ở phù hợp.
Cuối cùng, nên hỏi những người đã mua trước. Trò chuyện với đồng nghiệp hoặc người quen từng mua nhà thường cung cấp nhiều thông tin thực tế, như chi phí thủ tục thực tế, điều họ hối tiếc và điều họ sẽ làm khác. Nên ghi chép lại và đối chiếu với hoàn cảnh riêng của mình.
Kết luận
Mua nhà lần đầu cần được cân nhắc kỹ lưỡng. Nên tính ngân sách thực tế, vay ở mức phù hợp, chọn nơi sống hợp với nhu cầu và đọc kỹ giấy tờ trước khi ký. Các quyết định thận trọng thường ít hấp dẫn hơn quảng cáo, nhưng ổn định hơn về lâu dài.
Bài viết không đưa ra con số cụ thể hay cam kết lợi nhuận, vì hoàn cảnh mỗi gia đình khác nhau. Khi cần, người mua nên tham khảo ý kiến chuyên gia tài chính và luật sư, đồng thời tra cứu quy định tại Cổng thông tin Bộ Xây dựng.
